Sexu-transmisiozko infekzioak (STI) ez dira beste garai batzuetako kontua, oso presente daude gaur egun. Babesik gabeko sexu-praktikak (baginakoak, uzkikoak edo ahokoak) izatean transmititzen dira.
Garrantzitsua da jakitea edozein pertsonak har dezakeela STIren bat: ez da kontua zer adin duzu, zer genero duzun edo norekin oheratzen zaren. Benetan axola duena prebentzio-neurriak erabiltzea da. Infekzio horietako gehienak erraz prebenitu eta tratatu daitezke, baina garaiz, osterantzean ondorio larriak izan ditzakete-eta osasunean. Baina... Zein dira STI ohikoenak?
Bakteriozko STI ohikoenetako bat da. Preserbatiborik gabeko sexu-praktiken bidez transmititzen da. Gainera, haurdun dagoen emakume batek haurrari transmititu diezaioke haurdunaldian. Sintomak honako hauek izan daitezke: pixa egitean erremin moduko bat sentitzea eta sabelaldeko beheko aldean mina, baginako fluxua aldatzea, hileko ugariagoak izatea, zakilan jarioak izatea, barrabiletan mina izatea eta eiakulatzean min antza izatea. Eta eztarrian? Askotan asintomatikoa da, bai emakumeen artean, bai gizonen artean.
Albiste ona da antibiotikoekin sendatzen dela, baina tratamenduak ez zaitu immune bihurtzen, hau da, berriro infektatu zaitezke. Prebentziorik onena preserbatiboa da, eta kontuz jostailu sexualekin: pertsona bakoitzarekin eta praktika bakoitzarekin preserbatibo berri bana behar da.
Bakterio batek eragindako infekzio bat da, eta tratatzen ez bada, fase desberdinetan aurrera egiten du, eta fase horiek oso larriak izatera irits daitezke. Haurdunaldian amarengandik haurrarengana ere igaro daiteke.
Sintomak berdinak dira emakumeetan eta gizonetan, baina batzuetan ez dira agertzen. Infekzioa gertatu eta bizpahiru astera hasi ohi dira. Lehen fasea sifilis primarioa da, eta ultzera/txankroa du ezaugarri, bakterioarekin kontaktuan egon zen eremuan: genitaletan, uzkian edo ahoan. Aste batzuetan berez desagertzen bada ere, infekzioak hor jarraitzen du. Sifilisa antibiotikoekin sendatzen da, baina gonorrearekin gertatzen den bezala, tratamenduak ez du immunitaterik uzten.
STI ohikoenetako bat da. Badu bere konplexutasuna, zeren askotan ez baitu sintomarik ematen, batez ere eztarrian. Babesik gabeko sexu-praktiketan transmititzen da, baginatik, uzkitik edo ahotik, eta haurdunaldian amarengandik haurrarengana igaro daiteke.
Sintomak izan daitezke erresumina txiza egitean, sabelaldeko mina, eta, tratatzen ez bada, pelbiseko gaixotasun inflamatorioa eragiteko arriskua du. Gizonetan, erresumina eragin dezake txiza egitean, zakileko jarioak, barrabiletako mina edo min antza, batzuetan, eztarriko mina. Prebenitzeko, astuna irudituko zaizun arren, preserbatiboa erabiltzea beharrezkoa da sexu-praktika guztietan.
Giza Immunoeskasiaren Birusa (GIB) immunitate-sistemari zuzenean eragiten dion infekzio bat da, gorputzaren defentsak ahultzen dituena, eta HIESaren fasera eboluzionatu dezake (hartutako immunoeskasiaren sindromea). Birusaren eraginez, pertsona askoz ere ahulagoa da infekzioen eta gaixotasunen aurrean, zentzuei egoera normalean organismoak arazorik gabe aurre egin baitiezaieke. KONTUZ!!! Gaur egun, tratamendu antirretrobiralen eraginkortasunari esker, GIBa duten pertsona guztiek ez dute HIESaren fasea garatzen. Beraz, GIBa eta HIESa EZ dira gauza bera.
Birusa gorputzeko jariakinen bidez transmititzen da, hala nola odolaren, ama-esnearen, haziaren eta baginako fluxuaren bidez. Hauek dira transmisio-bide ohikoenak: preserbatiborik gabeko sexu-harremanak, droga injektagarrien materiala partekatzea, eta haurdunaldian, erditzean edo edoskitzaroan amarengandik seme-alabengana igarotzea, baldin eta neurririk hartzen ez bada.
GIBa ez da transmititzen besarkatzeagatik, eskua emateagatik, musu emateagatik, bainuak erabiltzeagatik, edalontziak edo mahai-tresnak partekatzeagatik, aire bera arnasteagatik, doministiku egiteagatik, ttu egiteatatik edo eltxoek ziztatzeagatik.
Gasteizen, GIBaren proba egin dezakezu Sidálavan, modu anonimo, doako eta erabat konfidentzialean. Gaur egun, GIBa infekzio kronikotzat hartzen da, eta, beraz, tratamendua behar bezala hartzen dutenek birus-karga hautemanezina izatea lortzen dute, eta horrek esan nahi du ezin dutela birusa sexu bidez transmititu.
Detektaezina = Transmitiezina
EAPr (esposizio aurreko profilaxia) medikamentu antirretrobirala hartzean datza, GIB bidezko infekzioa saihesteko. 16 urtetik gorako pertsonentzat gomendatzen da, sexu-bizitza aktiboa badute zenbait bikotekiderekin eta ez badute kondoirik erabiltzen.
Ohar garrantzitsua: EAPr-k GIBaren aurka babesten du, baina ez beste STI batzuen aurrean. Horregatik, preserbatiboa duzu oraindik ere prebentzio-baliabiderik onena.
EOPr (esposizio osteko profilaxia) GIBaren aurkako «larrialdi-botoi» bat da. Birusaren eraginpean egon ondorengo 72 orduetan medikazio antirretrobirala hartzean datza, infekzioa gorputzean ezar ez dadin.
Ohar garrantzitsua: EOPr larrialdi-egoeretan baino ez da erabiltzen. Ez da prebentzio-metodo erregular bat. Informazio gehiago behar duzu? Sidálavako prebentzio-taldea zuri entzuteko, zure zalantzak argitzeko eta zuri buruz judiziorik egin gabe aholku emateko dago. Alde handia egon daiteke informatu eta galdetzearen edo hori ez egitearen artean.
Entzuten dugu, baina ez dugu epaitzen
Hau bada birala, nahiz eta ez izan gustagarria. Sidálavan "entzuten dugu, baina ez dugu epaitzen". Gehiago jakin nahi baduzu, informa zaitez eta utzi aholka zaitzaten. STIak egungo errealitatearen parte dira. Sexualitate osasungarria sustatzeko, informazio argia, probak egiteko aukera, preserbatiboaren erabilera, prebentzio konbinatua eta estigmarik eza behar dira. Plazeraz gozatzea eta norbere burua zaintzea posible da.
Sexu-transmisiozko infekzioei buruzko informazioa bila zabiltza? | Sidálava(Beste leiho batean irekiko da)
Kanpokale berria 15, baxua - 01001 Vitoria-Gasteiz Telefono zenbakia: 945 25 77 66 Ordutegia: 9-14 eta 16-20 Webgunea: www.sidalava.org(Beste leiho batean irekiko da)
Web orrialde honetan erakutsitako informazioak zeure informazio-beharrak betetzen ez baditu, eskatu behar dituzun argibideak Herritarren Postontziaren bidez.
