zuhaitzen arkitektura, basoen defentsa eta Europan jatorrizko baso baten ametsa
2026ko apirilaren 9an argitaratua
Zuhaitzen arkitektura, basoen defentsa eta Europan jatorrizko baso baten ametsa.
Francis Hallé XX. mendearen amaierako eta XXI. mendearen hasierako eragin handiko botanikari bat izan zen, zuhaitzen arkitekturari buruzko ikerketengatik eta baso tropikalen ekologiaren ulermen sakonagatik nabarmendua. Bere lanak agerian utzi zuen zuhaitz baten forma ez dela ausazkoa edo estetikoa soilik, baizik eta hazkuntza-ereduen emaitza dela; eredu horiek historia ebolutiboari, ingurumen-baldintzei eta sustraien, enborraren, adarren eta hostoen arteko harreman konplexuei erantzuten diete. Ikuspegi hori, landare-arkitektura izenez ezagutzen dena, funtsezkoa izan da baso konplexuenetan landareek erabiltzen dituzten formen eta estrategien aniztasuna ulertzeko.
Bere jardun zientifikoaz gain, Hallé baso tropikalen defendatzaile sutsua izan zen, haien desagerpenaz ohartaraziz eta biodibertsitatearen gordailu gisa, klima-erregulatzaile gisa eta oraindik ezezagunak diren ezagutzen iturri gisa duten balioa azpimarratuz. Zuhaitzen ikuspegi integratzaileak —organismo bizidun konplexu eta baso-ekosistemen zutabe gisa ulertuta— nazioarteko erreferente bihurtu zuen botanikarientzat, ekologistentzat eta naturazaleentzat.
Sustatu zuen ideiarik anbiziotsuenetako bat Mendebaldeko Europan hedadura handiko jatorrizko baso bat sortzeko proposamena izan zen: hamarka mila hektareako eremua, non landarediak, faunak eta prozesu ekologikoek gizakiaren esku-hartzerik gabe mendeetan zehar eboluzionatu ahal izango duten, garai batean kontinentea estaltzen zuten basoen dinamikak berreskuratuz. Proiektu hau, Association Francis Hallé pour la forêt primaire dans l’Europe de l’Ouest elkarteak bultzatua, biodibertsitate-erreserba izateaz gain, basoen eboluzio naturala eta ingurumen-erronken aurrean duten erresilientzia aztertzeko laborategi bizia izatea du helburu.
Francis Halléren figura eta pentsamenduan sakondu nahi dutenentzat, Radio 3ko El Bosque Habitado programak atal berezi bat eskaini zion: “Homenaje a Francis Hallé, Barón Rampante y Botánico”. Saio honetan, ohiko lantaldeak Halléren bizitza eta lana gogotsu eta miresmenez errepasatzen ditu, landare-arkitekturari egindako ekarpena eta baso tropikalen balioa transmititzeko izan zuen gaitasuna azpimarratuz.
Atalak jasotzen du Hallék erakutsi zigula zuhaitzak eta landareak gure historia ebolutiboarekin sakonki lotuta dauden entitateak direla —gogoraraziz, besteak beste, zuhaitzetatik jaitsi garen primateak garela—, eta basoaren goiko geruza edo “kanopea” ezagutzera gonbidatzen gaitu, oraindik esploratzeko dagoen unibertso gisa. Programan zehar, naturaren, zientziaren eta etorkizunaren inguruko elkarrizketa aberasten duten ekintzaile eta pentsalari ekologikoekin lotutako pertsonen aipamenak ere entzuten dira.
Web orrialde honetan erakutsitako informazioak zeure informazio-beharrak betetzen ez baditu, eskatu behar dituzun argibideak Herritarren Postontziaren bidez.
