Index Anillo Verde de Vitoria-Gasteiz

Zabalganeko legar hobia eta basoa leheneratzea

Deskribapen laburra
Zabalganeko parkea hiriko mendebaldean dago, 4 kilometrora hain zuzen, mendebaldean sortzen ari diren auzo berrien ondoan. Parkearen osagai nagusiak erkametz baso naturalak eta larre bihurturiko esparru zabal berriak, han hemen zuhaizti sakabanatuak eta urmaelak dituztenak, dira. Zabalganeko parkea izan zen sortu zen lehena eta, hortaz, Eraztun Berdearen ernamuina izan zela esan daiteke.

Hasierako egoera
Egun parkea den eremuan 26 hektareako basoa zegoen, garai batean Zabalganeko mendia izan zenaren hondarra. Oso hondatuta zegoen egur gehiegi ateratzen zelako, bazkarako neurri gabe erabiltzen zelako, suteak izaten zirelako... Basoaren ondoan eraikuntzarako legarra ateratzeko hobia zegoen, 13 hektarea ingurukoa. Hondeatze hormak 10 metroko garaierara ere iristen ziren, bazter utzitako materialak pilaturik zeuden, eta hondoak urez beteta.

Egokitze prozesua
Eremua hain hondatuta zegoenez, oneratzeko eta egokitzeko lan handia egin behar izan da. Konpontze lan nagusiak 1993an hasi ziren, eta 1999an bukatu. Dena dela, egun ere parkea modu integralean kudeatzen da.

Hona hemen parkea sortzeko irizpideak:

• Zabalganeko basoa eta aspaldian nekazaritzarako luberritu ziren sailak berez onera daitezen sustatzea
• Legar hobiaen ondorioz hondaturiko guneak oneratzea, ingurunearen itxura fisiografikoa  (muino eta bizkar sakabanatuak, aldapa gutxikoak) gordez
• Legar hobien eraginez sortutako urmaelak gordetzea, garai bateko ustiaketaren lekuko
• Sarbideak, zidorrak eta ezpondak, bai eta barneko ibilbideak ere, egokitzea eta seinaleztatzea
• Egonaldietarako eta aisialdirako gune txikiak egokitzea

Zabalganaren oneratzean izan diren faseak eta lanak:

• Ingurugiro Gaietarako Ikastegiak 1993an legar hobiak erasandako esparruak oneratzeari ekin zion, Nekazaritza Eremuaren Bulegoak hasitako lanari jarraipena emanez. Betelaneko material geldoa sartzea izan zen lan nagusia. Fisiografiaren aldetik egin zen birmoldaketaren ondorioz, muinoz beteriko erliebe leuna sortu zen. Erliebe horretan, gainera, urmaelak gorde ziren, paisaia aniztasuna gordez
• Lurrak erein ziren eta zuhaitzak landatu, zuhaitz sakabanatuak dituzten larre zabalak eratzeko, jendeak tokia ahalik eta gehien aprobetxa zezan. Bestalde, ibilgailuz iristeko sarbide bat egokitu zen, Zurrupitieta kaletik, bai eta aparkaleku txiki bat ere. Halaber, ura hartzeko hodia sartu ondoren, hiru iturri jarri ziren, eta egonaldietarako gunea sortu zen, piknik mahaiekin horniturik, parkeko iparraldean
• Aldi berean, hainbat baso lan egin zen inguruko basoa oneratzeko, eta zuhaitzik ez zeuden esparruetan baso berritze lanak egin ziren
• 1995ean parkeari 7 hektarea soro gehitu zitzaizkion Zuhatzuren alboan. Atal honetan ureztatzeko bi urmael zeuden, lurra hondeatuz eginak. Urmael horiek moldatu egin ziren, azalera handituz eta batez besteko sakonera gutxituz. Hala, hezegune berri bat oneratzeko lehen urratsa egin zen. Lana osatzeko, Zuhatzutik ibilgailuetarako sarbidea egokitu zen, parkearen sarreran aparkalekua sortu zen eta egonaldietarako beste gune bat egin zen
• 1996an oinezko eta txirrindularientzako ibilbide biribila egin zen, 6 kilometrokoa. N-102 errepidean hasten da, Armentian, eta basoan zehar legar hobien alderaino doa; gero, Zuhatzutik Armentiarako bidetik itzultzen da abiapuntura
• 1999an egonaldiak egiteko beste gune bat sortu zen, eta oinezkoentzako ibilbidearen baldintzak hobetu ziren
• 2005ean sarbide berri bat eratu zen bizikletak eta mugikortasun murritzeko lagunek parkera sartu ahal daitezen Zurrupitieta kaletik

Etorkizuneko planak
Egun nahiko zaila da Zabalganeko parkera hiritik sartzea, Vitoria-Gasteiz mendebaldean hedatzeko hiritartze lanak egiten ari baitira.

Etorkizunean, hiritartze obretan egingo diren bideek parkea eta hiriko sarea lotuko dituzte, Zabalganeko hirizidorra deitu denaren bidez. Bide honetan oinezkoei eta txirrindulariei emango zaie lehentasuna. Ehari mendiaren inguruan parkearen beste sarbide bat egiteko asmoa ere badago.

Eraztun Berdeko gainerako parkeekin lotzeko proiektua dago, Armentiako parkearekin zehazki. Horretarako, Zabalganaren eta Armentiaren arteko korridore berdea sortuko da, eta oinezkoentzako igarobide bat egingo da, N-102 errepidearen gainetik pasatzeko.