Index Anillo Verde de Vitoria-Gasteiz

Zadorrako parkearen egokitze ekologiko eta paisajistikoa Atxa-Landaberdeko tartean

Deskripzio laburra
Atxa-Landaberdeko tartea egitekoa den Zadorrako ibai parkearen barruan dago. Ibaiondo auzoaren iparraldean dago, Zadorra ibaiaren ezkerraldean, Ihurreko zubiaren eta Gobeuren artean. Zerrenda itxura nabarmena du; 170.000 m²-ko azalera eta 1.170 m-ko luzera du.

Hasierako egoera. Arazoak
Egokitu diren lurrek iparraldetik Zadorra ibaia bera eta hegoaldetik Ibaiondo auzoko  eremua dituzte mugakide; zerrenda estu bat da, Zadorra ibaiak Mendiguren errekarekin bat egitean osatzen duen meandroan zabalagoa bada ere.

Lanei ekin aurretik, inguruak itxura penagarria zuen. Kota baxuenetik (ibaian) kota-lerro altueneraino (Landaberde eta Atxa tuparrizko muinoek mugatzen dute, errepidearen ondoan), legez kanpoko baratzeak zeuden ibaiertzetan, bai eta soro batzuk eta material geldoen zabortegiak ere muinoen oinetan. Gainera, kontrolik gabeko isurketak egiten ari ziren inguru osoan zehar, eta legez kanpoko txatartegi bat eta guzti zegoen.

Inbentariatutako 84 baratze eta haiekin lotutako txabolez zein obretako hondakin eta era guztietako zabor ugariez gain, inguru osoan zehar hainbat objektu zegoen barreiatuta: paletak, mailazoak, kableak, somierrak, xaflak, oholak, enbalajeak, plastikoak, bidoiak, kuboak, baldosak, etab., bai eta nekazaritzako hainbat lanabes ere.

Egokitze prozesua
Parkea egokitzeko lanak 2006ko hasieran bukatu ziren: landaredia eta paisaia lehengoratu eta erabilera publikorako egokitu zen eremua; azken batean, hiriaren inguruan parke berria sortzea izan zen helburua, egitekoa den Zadorra ibaiaren parkearen barruan nahiz Eraztun Berdearen parke-sarearen barruan kokatuz.

Egindako lanak

• Baratzeak deuseztatzea eta hiri hondakin solidoak garbitzea
  Gardelegiko zabortegira 750 tonatik gora hiri hondakin solido eraman ziren (baratzetako materialak eta zaborrak uzteko gunetatik ateratakoak). Gainera, 3.000 kg pneumatiko bildu eta baimendutako tratamendu lantegira eraman ziren.
• Materia geldoen zabortegia eta hondatutako beste leku batzuk lehengoratzea
  Lurra berdindu eta landare lurra bota zen. Hainbat zatietan lurrak geruza galduta zuenez edo ibilgailuak kontrolik gabe behin eta berriro igarotzeak lurra trinkotuta zegoenez, toki hoerietan landare lurra bota zen, landare geruza berreskuratzearren.
  Parkearen sarrera nagusitik hurbil (Wellingtongo Dukearen kalearen eta Zadorra hiribidearen arteko biribilgunearen ondoan) 2 metrotik gorako altuera eta zabalera aldakorra dituen muino bat altxatu zen, zarata eta ikuspegi babes gisa, alderdi hori trafikotik isolatzearren.
  Guztira 16.000 m³ landare lur erabili ziren, Zabalganeko 5. sektoreko urbanizazio lanetatik ekarriak.
• Bide-sarea eta Atxako arkeologia aztarnategia egokitzea
  Atxako arkeologia aztarnategia estali ondoren, interpretazioa errazteko moduan egokitu zen eremua. Ondoren parkeko bide-sarea osatu zen, zeinaren bitartez zenbait alderditan sartzeko aukera ematen baita eta beste alderdi ahulago batzuetan sartzea mugatzen, bai eta parkeko sarrera nagusia ere. Bide nagusia 4 m zabal eta 1.300 m luze da; parkea luzetara zeharkatu eta Eskalmenditik datorrenarekin bat egin ondoren Gobeurantz jotzen du.

Geroko egoera
Ekologia eta paisaia lehengoratzerakoan hainbat giro eta paisaia sortu ziren. Tuparrizko muinoetako belardi eta pre-txilardiko eremuen ondoan, zeinetatik Gorbeia alderanzko ikuspegiak nagusitzen baitira, baso mistoko eremuak ageri dira muinoen mazeletan behera jaitsi eta ibaira hurbildu ahala. Ibaiertzean ur-bazterrek beren eremua berreskuratu dute, eta zabalerak ahalbidetzen duen lekuetan erkametz basoak eta belardi naturalak tartekatzen dira.